Buurtwarmtenet varianten: MT en ZLT

De komende periode kiezen we samen met de buurt welke variant van een buurtwarmtenet het beste past voor onze buurt.

Voor een buurtwarmtenet op basis van aquathermie zijn twee varianten mogelijk: een MT-warmtenet met een centrale buurtwarmtepomp of een ZLT-warmtenet met een warmtepomp in iedere woning. Beide systemen hebben hun eigen kenmerken, voordelen en nadelen.

De variant die het beste past voor de buurt, werken we verder uit. We maken de keuze graag samen met de buurt in een aantal stappen.

Wat is een MT-net?

MT staat voor Midden Temperatuur. Een MT-warmtenet levert het hele jaar door verwarmingswater van 40-70 graden aan alle aangesloten woningen. Een centrale buurtwarmtepomp brengt het water op deze temperatuur.
Bij een MT-net voor onze buurt gaan we uit van een watertemperatuur van 55 graden. Daarbij is er een balans tussen comfort en duurzaamheid.

1. Water wordt in de zomer uit het Amsterdam-Rijnkanaal gehaald.
2. De woning heeft een aansluiting op het warmtenet via een afleverset (bij MT-warmtenet) of de warmtepomp (bij een ZLT-warmtenet).
3. Het buurtwarmtenet (geïsoleerde leidingen met water).
4. In de WKO (Warmte Koude Opslag) wordt water in de zomer opgeslagen voor gebruik in de koudere maanden.
5. Technische ruimte (waarin onder andere water vanuit de WKO wordt verwarmd voor transport naar de aangesloten woningen).

Wat is een ZLT-net?

ZLT staat voor Zeer Lage Temperatuur. Een ZLT-warmtenet (ook wel bronnet genoemd) levert in koudere periodes warm water van circa 16 graden. Een warmtepomp in huis verwarmt dit verder naar de temperatuur die voor de woning gewenst is.

In warme periodes is het aangeleverde koude water circa 10 graden. Met dit water kan (een deel van) de woning worden gekoeld.

Het overzicht hieronder toont de belangrijkste kenmerken van een MT-warmtenet en een ZLT-warmtenet. Onder dit overzicht  gaan we nog dieper in op een aantal aspecten:

• Aanpassingen in woning
• Isolatie woning
• Koelen woning
• Duurzaamheid
• Geluid
• Eenmalige en maandelijkse kosten
• Voorzieningen in de buurt

In het kort: de belangrijkste kenmerken

 Het overzicht hieronder toont de belangrijkste kenmerken van een MT-warmtenet en een ZLT-warmtenet. Onder dit overzicht  

Aanpassingen in woning

ZLT-net
– Warmtepomp (water/water) met circulatiepomp
– Expansievat
– Grotere boiler
– Nieuwe elektraleidingen tussen meterkast en nieuwe apparaten

Een Cv-ketel is niet meer nodig.

Bij een MT-warmtenet is in de woning een afleverset nodig. Vanuit het buurtwarmtenet komen er twee leidingen de woning binnen: een voor de aanvoer van warm water en een voor de afvoer van afgekoeld water. Deze worden aangesloten op de afleverset.

Een losse afleverset is een apparaat met een afmeting van ca. 60 x 45 x 20 cm. Naast de afleverset is een circulatiepomp nodig voor de circulatie van het warme water door de woning en naar de boiler. De circulatiepomp stuurt warm water de woning in voor verwarming en voor warm kraanwater.

Het systeem is relatief stil. Alleen de circulatiepomp maakt geluid. Dat is vergelijkbaar met de pomp van een Cv-ketel.

De installateur bekijkt per woning wat de beste plek is om de afleverset te plaatsen. Dit is bij voorkeur zo dicht mogelijk achter de voordeur, bijvoorbeeld in de meterkast of gangkast. Als dit niet past kan de afleverset bijvoorbeeld op de plek van de Cv-ketel komen (vaak op zolder). Dan is het nodig om hier de aan-en afvoerleidingen naartoe te trekken. Dat kan door de woning of op een nette manier via de buitengevel.

Bij een ZLT-net is in de woning een warmtepomp nodig. Die verwarmt het water dat binnenkomt van 16 naar maximaal circa 70 graden. De warmtepomp heeft een formaat van ca. 60x40x60 cm (lxbxh). Onderdeel van het apparaat is een circulatiepomp. Die verspreidt het opgewarmde water naar de woning voor verwarming en naar de boiler voor warm kraanwater.

Het systeem is relatief stil. De circulatiepomp maakt geluid dat vergelijkbaar is met de pomp van een Cv-ketel. De warmtepomp maakt geluid vergelijkbaar met een koelkast.

Het gaat om een water/water warmtepomp. Hiervoor is geen buitenunit met ventilator nodig zoals je misschien kent van de lucht/water warmtepompen en airco’s die sommige woningen nu al in gebruik hebben.

De installateur bekijkt per woning wat de beste plek is om de warmtepomp te plaatsen. Hoewel niet ideaal, kan de warmtepomp eventueel zelfs buiten de woning geplaatst worden.

Bij zowel een MT-net als een ZLT-net is een expansievat nodig. Dat is vergelijkbaar met het expansievat bij een Cv-ketel.

Voor een voorraad warm water voor uit de kraan (douche, bad en/of keuken) is een boiler nodig.

Bij een MT-net is een kleine boiler van ca. 50 liter voldoende. Deze heeft een hoogte van ca. 70-80 cm bij een diameter van ca. 45-50 cm.

Bij een ZLT-net is een grotere boiler nodig. De capaciteit is afhankelijk van de behoefte van de bewoners aan warm water. Meestal is dat minimaal 100 liter (hoogte 100-110 cm bij een diameter van 50-55 cm) wat voldoende is voor twee douchebeurten na elkaar. En maximaal 300 liter (hoogte 160-180 cm bij een diameter van 60-65 cm). Bij beperkte ruimte zijn ook andere maten/uitvoeringen mogelijk.
De installateur bekijkt wat in uw woning de beste plek is om de boiler te plaatsen. Dit kan bijvoorbeeld bij de warmtepomp of een andere plek binnen de woning. Het is zelfs mogelijk de boiler buiten de woning te plaatsen.

Warm kraanwater in de boiler moet – om een legionellabesmetting te voorkomen – minimaal 1x in de week tot boven de 60 graden verwarmd worden. Dit gebeurt automatisch.

Vanuit de meterkast zijn nieuwe elektrische leidingen nodig naar de plaats van de afleverset of warmtepomp en de boiler.

Nee, bij een MT-net of een ZLT-net is dit geen voorwaarde. Vloerverwarming is een van de mogelijke elementen van een warmteafgiftesysteem in een woning. Maar verwarmen met lagere temperatuur kan ook op andere manieren.

• Afhankelijk van de isolatie van de woning, kan de woning ook via normale radiatoren, eventueel met convectoren erop gemonteerd worden verwarmd.
• Er zijn ook radiatoren, speciaal voor lage temperatuur verwarming.

Wil je weten of jouw radiatoren of vloerverwarming voldoende warmte kunnen afgeven? Zet de temperatuur van je cv-ketel op 50 graden kijk of het ‘s ochtends genoeg opwarmt in huis, ook na een koude nacht. Wordt het niet genoeg warm? Dan moet je beter isoleren óf je afgiftesysteem (bijvoorbeeld je radiatoren) verbeteren.

Verwarmen bij lagere temperatuur is duurzamer en energiezuiniger, maar het opwarmen van de woning gaat langzamer . Daar moet je in het gebruik rekening mee gaan houden, bijvoorbeeld door de thermostaat ’s nachts wat minder laag te zetten.

Met een aansluiting op het buurtwarmtenet heb je geen gas meer nodig voor verwarming en warm kraanwater. Om helemaal van het gas af te gaan hoef je dus alleen nog elektrisch te gaan koken als je dat nu nog niet doet. Bijvoorbeeld met een inductiekookplaat. Hiervoor is misschien wel een aparte groep nodig in de meterkast en nieuwe elektraleidingen van de meterkast naar je keuken. Als je helemaal van het gas afgaat, is hiervoor subsidie beschikbaar. Ook heb je misschien andere pannen nodig.

Voordelen van inductie koken ten opzichte van koken op aardgas zijn onder andere snellere opwarmtijd, efficiëntere energieoverdracht, nauwkeurigere temperatuurregeling en eenvoudiger schoon te maken. Ook komen er bij koken op inductie geen schadelijke gassen vrij tijdens het koken. Hierdoor wordt last van klachten van bijvoorbeeld astma verminderd.

Isolatie woning

De mate van isolatie van de woningen in onze buurt varieert. Bij minder goed geïsoleerde woning kunnen de verbruikskosten hoger zijn dan bij beter geïsoleerde woningen. En bij lage buitentemperaturen kan het lastig zijn om slecht geïsoleerde woningen comfortabel warm te krijgen.

Daarom is het advies om je woning te isoleren tot op het niveau van energielabel B. Daarvoor is meestal een combinatie van een aantal van de volgende maatregelen nodig:
– (Spouw)muurisolatie
– Dakisolatie
– Vloerisolatie
– HR (+/++/+++) glas
– Warmteterugwinning ventilatie
– (Ongeïsoleerde stalen of aluminium) kozijnen vervangen

Voor veel van deze maatregelen is subsidie mogelijk. Ook onderzoekt Oog voor Warmte of we met de buurt een gezamenlijke inkoopactie kunnen organiseren. Dat scheelt uitzoekwerk en zorgt voor een redelijke prijs.

Met isoleren hoef je niet te wachten tot er een buurtwarmtenet is. Ook als je je woning nu nog verwarmt met een Cv-ketel op aardgas, levert isolatie voordelen op zoals meer wooncomfort en lager gasverbruik, waardoor je minder betaalt en minder CO2 uitstoot veroorzaakt. En isolatie helpt in de zomer ook om de woning langer koel te houden.

Heb je nu nog een Cv-ketel? Check dan op welke temperatuur het verwarmingswater is ingesteld. Is dat nu al 50 of 55 graden? En lukt het om je woning op koude dagen comfortabel warm te krijgen? Dan is je woning waarschijnlijk voldoende geïsoleerd.

Is de ingestelde temperatuur hoger? Dan kun je uitproberen of deze omlaag kan. Stel de temperatuur van het verwarmingswater in stapjes van 5 of 10 graden steeds iets lager in. En ervaar dan steeds of het nog warm genoeg wordt in huis. In de handleiding van je Cv-ketel staat hoe dat moet.

Je kunt denken aan een of meer van deze maatregelen:

– Radiatorfolie achter radiatoren plakken
– Isolatie van verwarmingsbuizen
– Dichten van kieren met tochtstrips
– Tochtklep voor brievenbus
– Voorzetramen plaatsen

Koelen woning

Koelen van de woning via het verwarmingssysteem is alleen mogelijk door een ZLT-net en niet door een MT-net.

Om een ruimte in de woning in de zomer met een ZLT-net te kunnen koelen is het nodig dat de ruimte voorzien is van vloerverwarming of dat een of meer radiatoren in die ruimte vervangen worden door zogenaamde ‘actieve convectoren’. Deze convectoren kunnen hetzelfde uiterlijk en dezelfde maat hebben als een radiator, maar werken anders. Zeer stille en zuinige ventilatoren verspreiden warmte of koelte in de ruimte. Hiervoor is een stopcontact nodig in de buurt van de convector. Convectoren kunnen op warme dagen een temperatuur afgeven van ca. 18 graden, waardoor de temperatuur in de ruimte daalt.

Overigens verwarmen deze actieve convectoren ook efficiënter dan radiatoren. Daardoor kan de woning verwarmd worden met een lagere watertemperatuur in het verwarmingssysteem. Dat scheelt in de verbruikskosten.

Ook bij vloerverwarming is koeling mogelijk. En verwarmen met vloerverwarming is nog efficiënter dan met actieve convectoren. Dit vraagt echter ook om een grotere investering en geeft meer gedoe in huis.

Duurzaamheid 

Een MT-net en ZLT-net zijn allebei duurzaam. We gebruiken namelijk het Amsterdam-Rijnkanaal als lokale en duurzame warmtebron in plaats van de fossiele warmtebron aardgas.

Als we kijken naar het totale energieverbruik voor het verwarmen van alle woningen samen dan is een ZLT-net 20% zuiniger dan een MT-net.

Ook gebruikt een MT-net op extreem koude dagen (een beperkt aantal dagen per jaar) en als back-up nog een extra verwarmingsketel. Deze back-up ketel kan meteen een duurzame ketel zijn. Maar voor de eerste periode van 15 jaar, de afschrijvingsperiode, kan het ook een gasgestookte ketel zijn. Een gasgestookte ketel is goedkoper, maar dus minder duurzaam. Deze keuze moet nog gemaakt worden.

Geluid

Beide systemen zijn relatief stil. Een circulatiepomp (zowel MT- als ZLT) maakt geluid dat vergelijkbaar is met de pomp van een Cv-ketel. De warmtepomp (alleen ZLT) maakt geluid vergelijkbaar met een koelkast.

Goed om te weten: de warmtepomp voor een ZLT-net is een water/water warmtepomp. Deze heeft alleen een binnenunit. In onze buurt zie (en hoor) je vooral buitenunits van lucht/water warmtepompen en airco’s. Zo’n buitenunit is dus niet nodig bij een ZLT-net.

Eenmalige en maandelijkse kosten

Dit is een logische vraag die op dit moment nog niet eenvoudig te beantwoorden is. Dat komt mede omdat er sinds 2020 wordt er gewerkt aan een nieuwe warmtewet (Wet collectieve warmte). Alle gegevens over kosten zijn dan ook gebaseerd op huidige inzichten maar kunnen in werkelijkheid (sterk) afwijken.

We hebben te maken met eenmalige aansluitkosten en eenmalige kosten voor nieuwe voorzieningen in de woning.

Aansluitkosten
De overstap van aardgas naar een warmtenet betekent dat de woning een nieuwe aansluiting krijgt. Hiervoor betaalt de woningeigenaar eenmalig aansluitkosten. Dit bedrag kan de woningeigenaar (gedeeltelijk) via een subsidie weer terugvragen. Op dit moment (bedragen 2025) mogen de aansluitkosten maximaal 5.251 euro bedragen en is de subsidie 3.775 euro. Hoe dit over enkele jaren is, weten we nog niet. Ook weten we nog niet of de aansluitkosten gelijk worden aan het subsidiebedrag of hoger liggen.

Kosten voor installatie van alle voorzieningen in de woning

• Voor een ZLT-net zijn er in de woning meer voorzieningen (warmtepomp en grote boiler) nodig dan bij een MT-net (afleverset en kleine boiler). Bij een MT-net is soms (elektrische) bijverwarming nodig.
• De afleverset voor het MT-net is bijna altijd eigendom van het warmtebedrijf. De gebruiker betaalt hiervoor een maandelijkse bijdrage.
• Het eigendom van de boiler (ZLT-net en MT-net) en warmtepomp (ZLT-net) kan bij de gebruiker of bij het warmtebedrijf liggen. Dit is nog niet bepaald. Wanneer het eigendom bij het warmtebedrijf ligt, betaalt de gebruiker een bijdrage voor het gebruik, net als voor de afleverset bij een MT-net. Voor de business case van het buurtwarmtenet gaan we uitzoeken wat mogelijk en wenselijk is.
• Het duurt nog een aantal jaar voordat er een buurtwarmtenet ligt. Er komen steeds nieuwe afleversets, warmtepompen en boilers op de markt die inspelen op de groeiende vraag naar stille, energiezuinige en compacte apparaten voor verschillende situaties.
• De benodigde capaciteit van de warmtepomp bij een ZLT-net hangt af van de grootte van de woning en van de mate van isolatie. Voor een kleine en/of goed geïsoleerde woning is een warmtepomp met minder vermogen voldoende, terwijl voor een grotere en/of minder goed geïsoleerde woning een warmtepomp met meer vermogen nodig is. Een warmtepomp met meer vermogen is duurder.
• Er zijn op dit moment subsidies beschikbaar voor een water-water warmtepomp(systeem). Het subsidiebedrag is afhankelijk van het model warmtepomp en bedraagt maximaal ca. 13.000 euro (bedragen 2025). Hoe dit over enkele jaren is, weten we nog niet.
• De aanschafkosten van de boiler zijn afhankelijk van de capaciteit. De kosten van een kleine boiler voor een MT-net bedragen 200-300 euro. De aanschafkosten voor een grotere boiler voor een ZLT-net bedragen 1.000-2.000 euro. Voor losse boilers is op dit moment geen subsidie beschikbaar. Maar als ze onderdeel uitmaken van een warmtepompsysteem geldt de subsidie voor de warmtepomp (zie boven) mogelijk ook voor de boiler.
• Of bij een MT-net (elektrische) bijverwarming nodig is in een woning, hangt af van de mate van isolatie en de plek van de bestaande radiatoren. Eenmalige kosten hiervoor bedragen 1.000-3.000 euro (bedragen 2025)

Rekening houdend met al deze zaken kunnen we op dit moment alleen een indicatie geven van de eenmalige kosten voor installatie van voorzieningen in de woning. Na het uitwerken van de business case in het Buurtenergieplan hebben we hier een beter beeld bij.

Eenmalige kosten MT-net (bedragen 2025)

• Afleverset: 0 euro (eigendom warmtebedrijf)
• Boiler: 200-300 euro
• Bijverwarming (indien nodig): tot 2.500 euro

Let op: bedragen voorzieningen en subsidies zijn zoals ze in 2025 gelden. Deze kunnen veranderen.

Eenmalige kosten ZLT-net (bedragen 2025)

Onderstaande bedragen gelden alleen als de woningeigenaar zelf eigenaar wordt van de voorzieningen. Als het warmtebedrijf eigenaar is, zijn er geen eenmalige kosten voor de woningeigenaar, alleen een maandelijkse bijdrage.

• Warmtepomp: 8.000 – 15.000 euro minus subsidie
• Boiler: 1.000 – 2.000 euro minus eventuele subsidie (zie boven)

Let op: bedragen voorzieningen en subsidies zijn zoals ze in 2025 gelden. Deze kunnen veranderen.

De overheid gaat voor de overgang naar aardgasvrij uit van het principe Niet-Meer-Dan-Anders. Dat betekent dat er niet meer betaald hoeft te worden dan wanneer we niet van het gas afgaan. De ACM (Autoriteit Consument en Markt) bepaalt jaarlijks de maximale kosten die een warmtebedrijf mag vragen voor bepaalde voorzieningen. We stemmen de financiële constructie hierop af.

De maandelijkse kosten bestaan uit de volgende onderdelen:

• Vaste kosten aansluiting. De vaste lasten bij een standaard gebruik bedragen maximaal € 760,77 per jaar (bedrag 2025).
• Vaste kosten voor gebruik voorzieningen in woning (de afleverset of optioneel warmtepomp en boiler). Over deze kosten is meer bekend na het uitwerken van de business case.
• Variabele kosten: de maximale vergoeding die de verbruiker moet betalen voor warmte is € 43,79 per GigaJoule (bedrag 2025). Bij een ZLT-net in de situatie dat je zelf eigenaar bent van de warmtepomp, kan geen bedrag per GJ worden gevraagd. Je betaalt dan alleen de vaste bedragen voor verwarming (321 euro/jaar) & koude (292 euro/j) als je die afneemt.

Uiteraard geldt nog steeds dat de maandelijkse kosten – net als nu – mede afhankelijk zijn van het energieverbruik. Daar heb je als woningeigenaar op verschillende manieren invloed op. Bijvoorbeeld door isolatie en andere kleine maatregelen in de woning. En door bijvoorbeeld de kamertemperatuur lager in te stellen. Verder neemt het elektriciteitsverbruik toe, omdat boiler (en warmtepomp) werken op elektriciteit.

Met de nieuwe wetgeving worden de prijzen losgekoppeld van de aardgasprijs en komt er een ‘kostengebaseerd’ warmtetarief. Dat hangt af van de daadwerkelijke kosten van het systeem plus een beetje marge. Dit moet nog verder uitgewerkt worden.

Voorzieningen in de buurt

Om een warmtenet aan te leggen komen de volgende voorzieningen erbij in de buurt:

Netwerk leidingen: onder de straten/stoepen komt een netwerk van leidingen.

Technische ruimte: er is een centrale technische ruimte nodig. Bij een MT-net is daarvoor ongeveer 300 m2 nodig. Bij een ZLT-net kan die ruimte 30-50% kleiner. De technische ruimte kan eventueel deels ondergronds aangelegd worden. Ook is het mogelijk de onderdelen over meerdere units te verdelen. Waar de technische ruimte kan komen, moet nog onderzocht worden.

In de technische ruimte staan de installatie voor warmtewinning en transportpompen. Bij een MT-net staan hier bovendien een centrale warmtepomp die het opgepompte water verwarmt tot 55 graden. Ten slotte is er als back-up en voor piekmomenten een extra verwarmingsketel.

WKO: in de diepere ondergrond (tot 50m diepte) komt een Warmte-Koude-Opslag. Hierin slaan we in de zomer relatief warm water uit het Amsterdam-Rijnkanaal op. In de koudere periode pompen we dit op voor verwarming van de woningen.

WOS: Er zijn in Oog in Al drie Warmte-Overdracht-Stations nodig bij zowel een MT- als ZLT-net. Deze stations verdelen warmte over de woningaansluitingen. Ze hebben een formaat van ca. 3 x 2,5 x 2,5 m.

Trafohuisjes: Bij een ZLT-net woningen is verzwaring van het elektriciteitsnetwerk nodig vanwege de warmtepompen in de woningen. Daarvoor zijn in Oog in Al 5 extra trafohuisjes nodig, verdeeld over de buurt. Deze hebben een formaat van ongeveer 3 x 2,5 x 2,5 meter. Ook voor een MT-net is verzwaring van het elektriciteitsnet nodig, maar dan vooral voor de grote collectieve warmtepomp. Naar verwachting is daarvoor 1 extra trafohuisje nodig. Overigens is de netverzwaring niet alleen nodig voor warmte, maar ook voor het opladen van elektrische auto’s, koken en zonnepanelen.

De aanleg van het warmtenet levert tijdelijk overlast op.

Overstap, aansluiting en contracten

Nee, je hebt altijd de vrijheid om een andere oplossing te kiezen. Bijvoorbeeld een volledig elektrische oplossing. Of om te wachten.

Er is wel nieuwe wetgeving in aantocht die de gemeente de mogelijkheid geeft om op termijn (minimaal 8 jaar vanaf het moment van aankondiging) het aardgasnet helemaal af te sluiten. Hier zijn natuurlijk wel (strenge) voorwaarden aan verbonden die waarborgen dat er een haalbare en betaalbare warmteoplossing gerealiseerd kan worden.

Voor elektra verandert er niets in je woning; je kunt daarvoor gewoon bij je huidige energieleverancier blijven.

Door de aanvoerbuis van het warmtenet loopt warm water, door de afvoerbuis loopt afgekoeld water. Deze aan- en afvoerbuizen zijn er uitsluitend om de warmte af te leveren aan het warmtesysteem in je huis. Er is geen uitwisseling van dit verwarmingswater met drinkwater. Het systeem staat los van het drinkwater dat je uit de kraan tapt. Aan je huidige waterleiding verandert niets; je blijft gewoon Utrechts leidingwater drinken.

De verantwoordelijkheid voor die verandering ligt allereerst bij de verhuurder of woningcorporatie. Toch zijn er nog steeds stappen die je als huurder kunt nemen om bij te dragen aan een aardgasvrije woning en energiebesparing:

• Blijf op de hoogte. Kom naar de bijeenkomsten en leer meer over aardgasvrij wonen (kijk bijvoorbeeld op www.utrecht.nl/aardgasvrij), de voordelen en de beschikbare alternatieven. Zo begrijp je beter wat er gaat veranderen en waarom dit belangrijk is.
• Wees je bewust van je energieverbruik en zoek manieren om het te verminderen. Denk aan de aanschaf en het gebruik van elektrische apparaten en het uitschakelen daarvan wanneer ze niet in gebruik zijn. Denk ook aan het instellen en gebruik van de verwarming.
• Praat met je verhuurder: Ga in gesprek met je verhuurder of woningcorporatie en informeer naar hun plannen met betrekking tot aardgasvrij wonen. Vraag naar mogelijke verbeteringen in de woning en hoe je kunt bijdragen aan energiebesparing.

De woonboten zijn niet meegenomen in het onderzoek en in de aanpak. Door de ligging en omgeving vragen de woonboten om een andere aanpak dan de ‘stenen’ woningen. Op een later moment wordt gekeken naar een aanpak om de woonboten aardgasvrij te maken.

Periode tot overstap op buurtwarmtenet

Stopt je cv-ketel ermee? Dan zijn er meerdere opties denkbaar. Je kunt de ketel laten repareren of bijvoorbeeld een tweedehands cv-ketel kopen. Of voor een tijdje een Cv-ketel huren of leasen. Dit kan een goede optie zijn als je bijvoorbeeld wacht op mogelijke aanleg van een buurtwarmtenet.

Het duurt in Oog in Al waarschijnlijk nog tenminste 5-7 jaar voordat een buurtwarmtenet beschikbaar is. Daarom kan een nieuwe Cv-installatie met hybride warmtepomp ook een optie zijn als vervanging van de Cv-ketel op korte termijn nodig is. Een ander alternatief is een all-electric warmtepomp. Het verschilt per woning wat het verstandigst is. Dus inwinnen van advies bij een energieadviseur is altijd een goed idee: Energieadvies | Gemeente Utrecht (jouwhuisslimmer.nl). Ook als je nu voor een van deze oplossingen kiest, kun je in de toekomst alsnog overstappen op het buurtwarmtenet.

Een individuele lucht-water warmtepomp is een optie. Een overstap kost behoorlijk veel geld, niet alleen voor de warmtepomp zelf, maar ook vanwege de benodigde aanpassingen in de woning en isolatie. Het is een minder duurzame oplossing dan een buurtwarmtenet. Ook maken veel bewoners in Oog in Al zich zorgen over geluidshinder door de buitenunit van een lucht – water warmtepomp.

Het is wel een manier om nu al helemaal van het aardgas af te gaan. Het verschilt per woning wat het verstandigst is. Dus inwinnen van advies bij een energieadviseur is altijd een goed idee: Energieadvies | Gemeente Utrecht (jouwhuisslimmer.nl).

Alternatieven voor aardgas

Uit de technische onderzoeken blijkt dat een buurtwarmtenet op basis van aquathermie de meest geschikte optie is voor Oog in Al. Het is duurzamer dan wanneer iedereen een eigen individuele lucht-water warmtepomp neemt. Met minder kans op netcongestie. En het maakt minder geluid dan lucht-water warmtepompen.

De gemeente volgt de ontwikkelingen rondom waterstof. Op dit moment volgt zij de lijn van het rijk, waarbij waterstof en groene gassen eerst ingezet worden voor de industrie of zwaar transport. In het concept nationaal plan energiesysteem 2050 staat dat elektriciteit de hoofdcomponent zijn van het Nederlands energiegebruik. Waterstof heeft een beperkte rol (minimaal 10-15%), maar is voor de industrie wel onmisbaar. Het kabinet stuurt er op dat waterstof in de gebouwde omgeving alleen ingezet wordt als sluitstuk op plekken en momenten waar geen redelijk alternatief is en in principe pas na 2035.

De mate waarin waterstof in de gebouwde omgeving gaat worden ingezet is mede afhankelijk van de beschikbaarheid van groen gas. Bijvoorbeeld voor gebouwen die heel lastig op een andere manier te verduurzamen zijn. In dichtbevolkte gebieden, zoals de stad, verwacht de gemeente dat waterstof op korte termijn geen alternatief kan zijn voor aardgas. Dit komt omdat duurzame waterstof nog niet op grote schaal beschikbaar is. Op dit moment is er nog maar heel weinig waterstof beschikbaar in Nederland. Daarbij is het momenteel heel inefficiënt om elektriciteit om te zetten naar waterstof. We verwachten dat er zeker voor 2030, maar ook na 2030 onvoldoende waterstof zal zijn om te gebruiken voor het verwarmen van woningen.

Op het moment dat waterstof op grotere schaal beschikbaar komt, dan zal dit worden ingezet om warmtenetten op heel koude dagen van warmte te voorzien, en eventueel om woningen die niet geïsoleerd kunnen worden in het buitengebied te verwarmen. Omdat de waterstoftransportleiding niet in de buurt van Utrecht komt, is het niet heel waarschijnlijk dat er waterstof beschikbaar is in onze regio.

In sommige landen, zoals Duitsland, wordt nu nog veel steenkool en bruinkool gebruikt om gebouwen te verwarmen. Deze zijn veel vervuilender dan het relatief schone aardgas. Maar aardgas stoot nog steeds veel CO2 uit en draagt daarmee bij aan de opwarming van de aarde. Daarnaast heeft de aardgaswinning voor veel problemen gezorgd in Groningen. Daardoor heeft de Nederlandse overheid besloten de aardgaswinning daar te stoppen. Er is mogelijk wel aardgas beschikbaar uit andere landen, maar daar spelen (inter)nationale politieke belangen een rol. Zo wil Nederland bijvoorbeeld niet afhankelijk zijn van Russisch aardgas. Daarnaast is het meeste aardgas uit andere landen van een ander type dan het aardgas uit Groningen. Het aardgas moet eerst behandeld worden om geschikt te maken voor Nederlandse huizen.